Zie je door alle lenzen ook het bos niet meer? Bekijk hier een overzicht en stel jezelf de vraag wat je nu juist nodig hebt.
WELKE SUPERTELE VOOR WILDLIFE FOTOGRAFIE ?
Dikwijls wordt de vraag gesteld welke lens nu geschikt is om wildlife te fotograferen. Omdat hierop eigenlijk niet echt een sluitend antwoord te geven is, willen we toch een paar algemeenheden uitschrijven die het misschien makkelijker maken.
Er zijn verschillende aspecten en vragen waar men rekening mee moet houden bij het kiezen van een dergelijke lens. Het zijn meestal relatief dure voorwerpen, dus je weegt best op voorhand goed af wat iets voor jou zou kunnen zijn en wat totaal niet.
Op het einde van dit stuk worden de meest gebruikte lenzen nog een klein beetje toegelicht.
Houd er echter wel rekening mee dat hierin ook een aantal persoonlijke bedenkingen vervat liggen.
1. Supertelelenzen
Eerst en vooral kan je de supertelelenzen, zoals de lenzen boven de 200mm meestal genoemd worden, indelen in twee groepen. Je hebt zoomlenzen en vaste-brandpuntlenzen.
Zoomlenzen
De zoomlenzen zijn meestal veel goedkoper en de kwaliteit van scherpte, kleur, etc. is lager dan bij de vaste-brandpuntlenzen omdat er compromissen gesloten moeten worden. Wel zijn ze meestal veel flexibeler en wegen ze veel minder.
Voorbeelden van deze lenzen zijn:
-Canon 100-400mm f/4.5-5.6L IS USM
-Nikon 80-400 f/4.5-5.6D AF VR
-Sigma 50-500mm f/4-6.3 EX DG
-Sigma 80-400mm f/4.5-5.6 APO EX DG OS
Zij hebben meestal ook geen vast diafragma, wat de vaste-brandpuntlenzen wel hebben. Er zijn uiteraard uitzonderingen op deze regel, zoals bij Nikon de 200-400mm f/4 en bij Sigma de 300-800mm f/5.6 of de 120-300 f/2.8.
Vaste-brandpuntlenzen (primes)
Vaste-brandpuntlenzen zijn zowat het tegenovergestelde van zoomlenzen. Zij zijn meestal veel duurder en zwaarder, maar zijn wel erg scherp, hebben een betere kleurweergave en minder last van lenskwaaltjes als distortie, chromatische aberratie,...
Voorbeelden van zulke primes zijn:
- Canon 300mm f/4 IS USM
- Nikkor 600mm f/4G ED VR AF-S
- Canon 400mm f/2.8 IS USM
Bij deze lenzen is het ook heel dikwijls mogelijk om met converters te werken. Op de zoomlenzen passen de converters meestal niet en je krijgt (indien je ze er wél op zou krijgen) meestal ook een erg klein diafragma waardoor je erg veel licht moet hebben. Autofocus heb je dan ook niet meer. Deze converters (de bekendste zijn 1,4x – 1,7x – 2x) vermenigvuldigen het aantal millimeters van de lens met de grootte van de teleconverter.
Als je een converter op bijvoorbeeld een 300mm f/2.8 zet, dan krijg je respectievelijk volgende brandpuntafstanden en diafragmagetallen:
Met 1.4x : 420mm f/4
Met 1.7x : 510mm f/4.5
Met 2x : 600mm f/5.6
Waar je ook nog rekening mee moet houden bij het kiezen van een lens is dat sommige lenzen beeldstabilisatie bezitten. Dit kan soms erg grote prijsverschillen geven voor, op het eerste gezicht, ongeveer dezelfde lenzen. Beeldstabilisatie zorgt er voor dat je bij erg lage sluitertijden toch nog scherpe foto’s kan maken, wat zonder stabilisatie al lang bewogen foto’s zou opleveren.
Elk merk heeft in elke range wel ongeveer hetzelfde soort lenzen en als je je keuze niet vindt bij het merk van jouw camera, dan kan je altijd eens bij de third party manufacturers (zoals Sigma, Tokina,...) gaan kijken. Het maakt dus niet echt uit met welk merk van camera je foto’s maakt. Eens je dit weet kan je met behulp van een aantal vragen gaan kijken welk soort lens iets voor jou zou zijn.
2. Welk budget heb je?
De eerste vraag die je je moet stellen is welk budget je ter beschikking hebt. Meestal is zo een supertele een erg dure aangelegenheid. Maar er is wel iets in bijna elke prijsklasse. Betaal je meer, dan krijg je meestal ook meer (zowel in millimeters als in kwaliteit van de lens).Onder de €1000 vind je bijna alle zoomlenzen (buiten die paar uitzonderingen met een vast diafragma). Net boven de €1000 vind je de “kortere” vaste brandpunten van f/4 of f/5.6 zoals de 300mm f/4 of bijvoorbeeld de 400mm f/5.6. Daarna gaat de prijs erg snel naar boven. De prijs van de echte supertele‘s met vaste brandpuntafstand ligt tussen de €2000 (bv.: Sigma 300mm f/2.8) en de €8000 (Nikon 600mm f/4). En je hebt dan uiteraard nog die wel heel speciale lenzen, maar die zijn vrij onbetaalbaar. Bijvoorbeeld €100.000 voor een Canon 1200mm f/5.6.
3. Wat fotografeer je in de wilde natuur (bijvoorbeeld vogels, wild)?
Welke lens je verkiest, hangt in heel grote mate samen met wàt je van plan bent te fotograferen. Zo vereist het fotograferen van een klein ijsvogeltje dikwijls totaal andere lenzen als het fotograferen van veel grotere dieren zoals elanden, olifanten, enzoverder. Voor vogels heb je best zo veel mogelijk millimeters (bijvoorbeeld 500 à 600mm), terwijl je voor olifanten op een safari dikwijls met veel minder toekomt.Indien je beide wil, dan moet je voor jezelf afwegen of je een zoom makkelijker werken vindt dan een prime. Je kan ook altijd nog teleconverters op je prime zetten zodat je toch nog een beetje flexibel kan werken.
Je kan bovendien nog altijd voor de zoomlenzen van hoge kwaliteit gaan. Zij hebben over het gehele zoombereik een vast diafragma. Deze lenzen hebben een hoger gebruiksgemak dan de vaste brandpuntlenzen en komen qua kwaliteit dicht in de buurt van de primes.
Nog een vraag die je je moet stellen, vooraleer je tot de aankoop overgaat, is hoe je van plan bent foto’s te gaan nemen. Sommige mensen houden ervan om al dan niet toevallige ontmoetingen tijdens een wandeling te fotograferen, terwijl anderen vier dagen in een hut willen gaan zitten om dat ene beestje voor de lens te krijgen.
Indien je tot de eerste groep behoort, ga je best geen lens kopen die 7 kg weegt, tenzij je erg graag afziet en voor die lens ook nog een stevig statief wenst mee te sleuren. Zulke lenzen zijn echt gemaakt om vanop statief en dus vanop een vaste plaats te fotograferen. Je gaat dan best naar een lichtere zoom of naar een lichtere prime, zoals een 80-400mm f/4.5-5.6 of een 300mm f/4.
Behoor je tot die tweede groep, dan kan je, al naargelang je budget, kiezen wat je wil. Kies je voor een zware prime zoals een 600mm f/4 dan zal je ook nog moeten kijken of je statief dit aankan. Een lens van €6000 moet je namelijk niet op een statiefje zetten van €60.
Je kijkt best ook wanneer je het liefst fotografeert. Sommigen houden ervan om alleen ’s morgens en ’s avonds bij mooi licht te gaan fotograferen. Dan is het licht dikwijls schaars en heb je best een lens met een groot diafragma (f/2.8 of f/4). Je komt daarmee makkelijker aan een schappelijke sluitertijd. Algemeen wordt aangenomen dat de laagste sluitertijd voor scherpe foto’s 1/brandpuntafstand is. Bij een 600mm lens moet je dus op zijn minst een sluitertijd hebben van 1/600s. Dat is uiteraard een streefwaarde en bij lenzen met stabilisatie gaat dit uiteraard ook niet op. Dan heb je een tweetal stops winst en maak je van die 1/600s dus 1/150s.
Dit document is niet sluitend. Het geeft alleen een aantal richtlijnen/tips. De keuze blijft uiteraard volledig aan de fotograaf zelf.
5. De bekendste telelenzen voor natuurfotografie?
Hieronder worden nog enkele lenzen besproken die het meest verkocht worden. Dat zijn dus vooral Nikon, Canon en Sigma lenzen. Met zowel de bekendste voor- als nadelen, gerangschikt per merk, zowel de goedkoopste als de iets duurdere(max. 6000 EUR).
Nikkor AF-S 70-300mm/4.5-5.6G VR - ±492,00 EUR
Voordelen: zoom dus flexibel, stabilisatie, lichtgewicht, relatief goedkoop
Nadelen: is niet wat men noemt het snelste en scherpste objectief. Niet lichtsterk, geen converters aan te raden.
NIKON AFS 300mm F/4 - ±975,00 EUR
Voordelen : Zeer scherp en degelijk objectief. AFS (snelle scherpstelling). Zeer betaalbaar.
Nadelen : Om aan 400 mm te geraken moet een 1,4x converter gebruikt worden. Verlies aan scherpte zou meevallen, maar F-waarde wordt 5,6.
NIKON AF 80-400mm F/4,5-5,6 VR - ±1299 EUR
Voordelen : Gaat tot 400 mm. Handelbare lens + VR = fotografie uit de hand mogelijk. Betaalbaar.
Nadelen : 5x zoom = inboeten aan kwaliteit, niet lichtsterk, trage scherpstelling op oudere bodies (geen AFS).
NIKKOR AF-S 300mm f/2.8 VR - ±4500 EUR
Voordelen: Toplens, erg lichtsterk, kan met 1.4x en 2x TC gebruikt worden zonder AF verlies, heeft stabilisatie, snel, robuust, scherp, AF-S...
Nadelen: nogal zwaar, duur
NIKKOR AF-S 200-400mm f/4 VR - ±5900 EUR
Voordelen: flexibel met een erg interessant bereik, f4 over het gehele bereik, stabilisatie, robuust, AF-S, scherp,...
Nadelen: Duur!
CANON EF 70-300mm f/4-5.6 IS USM - ±550 EUR
Voordelen: zoom dus flexibel, stabilisatie, lichtgewicht, relatief goedkoop
Nadelen: is niet wat men noemt het snelste en scherpste objectief. Niet lichtsterk, geen converters mogelijk.
CANON EF 400mm f/5.6L USM - ±1170 EUR
Voordelen: prime, lichtgewicht, L-kwaliteit, scherp, USM (snelle scherpstelling)
Nadelen: niet lichtsterk – f5.6 op 400mm, niet echt flexibel
CANON EF 300mm f/4L IS USM - ±1200 EUR
Voordelen: erg goede reputatie, prime en één van de scherpste lenzen in het Canon gamma, stabilisatie, vast diafragma van f/4 dus relatief lichtsterk, erg dichte scherpstelafstand van 1,5m (dus ook nog goed voor libellen en vlinders), erg degelijke bouw (L-kwaliteit), licht, werkt samen met 1.4x TC zonder veel verlies aan kwaliteit, USM, betaalbaar
Nadelen: 300mm is dikwijls te weinig voor natuurfotografie, niet echt flexibel
CANON EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS USM - ±1450 EUR
Voordelen: zoom dus flexibel, gaat tot 400mm, relatief licht, L-kwaliteit, stabilisatie, USM
Nadelen: niet lichtsterk, op 100 en 400mm dikwijls softe beelden, niet echt een snelle lens
CANON EF 300mm f/2.8L IS USM - ±4200 EUR
Voordelen: Toplens, erg lichtsterk, kan met 1.4x en 2x TC gebruikt worden zonder AF verlies, heeft stabilisatie, snel, robuust, scherp, AF-S...
Nadelen: nogal zwaar, duur
CANON EF 500mm f/4L IS USM - ±5850 EUR
Voordelen: toplens, f4 op 500mm, stabilisatie, relatief licht (maar nog steeds zwaar – 3,8kg), scherp, USM, nog steeds volledige AF indien je met 1.4x TC werkt, kortom dé lens voor vogelfotografen
Nadelen: Erg duur en dus alleen geschikt voor de erg gepassioneerde amateurfotografen of pro’s
SIGMA HSM 50-500mm F/4-6,3 - ±999 EUR
De BIGMA, een reputatie als een klok !
Voordelen : De enige lens die tot 500 mm gaat (in werkelijkheid slechts 450mm), zeer betaalbaar voor wat het biedt en HSM.
Nadelen : een 10x zoom, dus inboetend aan kwaliteit, dikwijls soft bevonden op 50 en 500mm, totaal niet lichtsterk -> diafragmawaarde: F6,3 op 500mm
SIGMA 80-400mm F/4,5-5,6 OS - ±1050,00 EUR
Tweelingbroer van de NIKON 80-400 VR met dezelfde voor- en nadelen, maar iets goedkoper. De OS zou iets beter werken dan de VR, maar de NIKON is lichter en beter gebouwd.
SIGMA HSM 100-300mm F/4 - ±1100 EUR
Voordelen: HSM, goede reputatie, zeer betaalbaar, flexibel, kan met 1.4x TC zonder AF-verlies, licht
Nadelen: soms soft op de uiteinden
SIGMA HSM 300mm F/2,8 - ±2250 EUR
Voordelen: HSM (snelle scherpstelling), F2.8, objectief met goede reputatie, maar half zo duur als de merklenzen
Nadelen : zou dezelfde of zelfs iets minder kwaliteit bieden als de 120-300 terwijl je hier geen zoom hebt
SIGMA HSM 120-300mm F/2,8 - ±2350 EUR
Volgens veel reviews zou Sigma met dit objectief zichzelf overtroffen hebben.
Voordelen: toplens, HSM, scherp, f/2,8, interessant bereik.
Nadelen: Prijs, gewicht, maar 300mm, dus meestal met 1,4x of 2x convertor -> F-waarde blijft wel aanvaardbaar (F4 of F5.6).
SIGMA HSM 500mm F/4.5 - ±3700 EUR
Voordelen: toplens, f4.5 op 500mm, relatief licht (maar nog steeds zwaar – 3,8kg), scherp, HSM, nog steeds volledige AF indien je met 1.4x TC werkt, dé lens voor vogelfotografen, goedkoper dan de Canon of Nikkor varianten
Nadelen: Nog steeds erg duur en dus alleen geschikt voor de erg gepassioneerde amateurfotografen of pro’s, geen stabilisatie.